DeutschKitap Fuar ve mza Gn DeutschKitap Fuar ve mza Gn DeutschKitap Fuar ve mza Gn DeutschKitap Fuar ve mza Gn DeutschEitimde Model Araylar altay, Malatya, 2012 DeutschKurtuba Akademi renci Topluluu Deutschocuklarla Babaa, Tatepe, Malatya DeutschMalatyann Ressamlar Resim Sergisi, BLSAM DeutschKzm, Olum ve Ben, Malatya, 2001 DeutschDeien Dnyada Aile Sempozyumu, Malatya, 2013 DeutschFKA Kalknma Kurulu Genel Kurul Al DeutschTurizm altay, Tunceli DeutschNotre Dame Katedrali, Paris, Fransa DeutschMalatya, 2010 Deutschocuklarla Babaa, Doanehir, Malatya DeutschHer yer Kerbela, Her gn Aura, Arapkir, Malatya Deutsch150 STK ile zm Srecine Destek Aklamas, Malatya, 2014 Deutsch DeutschDeien Dnyada Aile Sempozyumu, 2013 DeutschArapgir Gelecek Stratejileri altay, 2013 DeutschLondon Bridge, Londra, ngiltere
Kitap Fuar-01 Kitap Fuar-02 Kitap Fuar-03 Kitap Fuar-04 14 14 14 14 11 13 14 14 14 7 8 9 10 11 12 11 14
14.1.2020 tarihinde yklendi.
zgrletirmeyen Eitim Kleletirir

 

Özgürletirmeyen Eitim Köleletirir

 

Bir devlet, iyi niyetle bile olsa kendi insanlarn, kullanabilecei birer uysal alet haline dönütürmek için cüceletiriyorsa, bilmelidir ki küçük adamlarla hiçbir büyük i baarlamaz. J. S. Mill.


 

 

 

 

Günümüzde eitim, daha çok teknik arlkl hale gelmitir. nsanlara bir eyin niçin yapldn öretmekten çok, nasl yaplaca öretilmeye çallmaktadr. Bu yönüyle teknikletirme, birey ve toplumlar kimliksizletirmenin önemli bir aracna dönümütür. kbal’in ifadesiyle ise, “kitleleri savamadan öldürmenin en etkili aracna”...

Örencilerin erken yalarda kat bir ekilde belli mesleklere yönlendirildii uygulamalar dünyada hzla terk edilmektedir. Bunun yerine örenciler akademik liselerde çok yönlü ve çok boyutlu bir eitim programna tabi tutulmakta ve ayrca seçmeli derslerle birçok meslein temelleri öretilmektedir.

Dünyann birçok ülkesi, günümüzde igücü gereksiniminin beden ve kol gücünden beyin gücüne kaydn dikkate alarak, meslek eitimini ortaöretim düzeyinden ön lisans ya da lisans düzeyine kaydrmtr. Sözgelimi ABD, ngiltere, rlanda gibi birçok ülkede orta öretim sisteminde meslek lisesi bulunmamakta ve lise öncesi yönlendirme yaplmamaktadr.

Ülkemizde yaplan aratrmalar i sektörünün meslek eitiminde sorunlu gördükleri alanlarn, özellikle sosyal ve iletiim becerisi, ekip halinde çalma yetenei, inisiyatif kullanma, sürekli geliim bilinci, yabanc dil, temel beceriler, yönetim becerileri, biliim teknolojileri becerileri,  ticaret ve sat becerisi vb alanlar olduunu ortaya koymaktadr. Açktr ki tüm bu beceriler, zihinsel geliim ve akademik eitimle ilgilidir.  

Bir eitim sisteminin öncelikli amac, igücü yetitirmek deil, sadece ve sadece insan özgürletirmek, zihinsel, duygusal, bedensel ve entelektüel yönden gelitirmek, kendini kefetme yolunda ona olabildiince çok seçenek ve imkân sunmak olmaldr. Bu ise ancak iyi planlanm bir akademik eitimle salanabilecek özelliklerdir. Bu yüzden, çocuklara ve gençlere verilen eitimin içeriini i dünyasnn talepleri odakl belirlemekten vazgeçilmelidir.

Yetenek ve potansiyelini kefetmesine frsat verilmeden daha çocuk yata hiçbir bedel ödemeye yanamayan i dünyasnn talep ve istekleri dorultusunda talime (eitime deil) tabi tutulan çocuklarn hali, boyu uzamasn diye sürekli budanan Japon bonzai aaçlarnn durumuna benzemektedir. Bu yüzdendir ki bu corafya, maalesef, daha tam olarak domadan ölmeye balayan insanlar corafyasdr.   

Dünyann hiçbir yerinde i dünyas bizde olduu kadar devlete, adeta, “adrese teslim” igücü sipariinde bulunamaz. Bunun yerine içi eitimi için eitim merkezi kurar, kaynak ayrr ve ihtiyaç duyduu i gücünü kendisi yetitirir.

Uzun süre uygulanmas halinde, uyguland her yerde bir tür kast sisteminin domasna ve efendi-köle ilikisinin gelimesine yol açan feodalite kalnts bu yaklam eitimde bir sapmadr ve bir an önce terk edilmelidir. “Meslek Lisesi meselesi, memleket meselesidir” tartmalarna bir de bu gözle baklmaldr.

Zorluk, mesleki eitimde deil, akademik eitimdedir

deolojik saplantlardan vazgeçip samimi niyetlerle istenmesi halinde Türkiye’de iyi meslek eleman yetitirmek hiç de zor deildir, hatta çok kolaydr. Bu iin yöntemleri bilinmektedir ve altyaps önemli oranda hazrdr. Fakat akademik yeterlie sahip, iletiim becerisi ve sosyal zekâ açsndan gelimi insanlar yetitirmek; yaam biçimi açsndan göçebelikten, iletiim biçimi açsndan sözellikten, toplumsal yap bakmndan ise kolektivizmden gelen bir toplumsal yap için hiç de kolay deildir, dahas gerçekten zordur.

Ksacas, insan kaynamz gelitirmek, dijital çaa uyum salamak ve katma deeri yüksek üretime geçmek istiyorsak, akademik eitim üzerine kafa yormak, günümüz Türkiye’si için çok daha önemli ve önceliklidir.

Bunun baarlmas ülkemizin, sosyal, kültürel, ekonomik ve siyasal açdan geliimini hzlandracaktr. Entelektüel geliim ve zihinsel dönüüm hzlanacak, daha giriimci nesiller ortaya çkacak, bilim ve teknoloji üretimi artacak artacaktr. Süreçte elbette ki meslek elemanna olan ihtiyaç da artacak ve buna bal olarak meslek eitimi artrlacaktr.

Bir eitim projesi özgürletirmiyorsa köleletiriyordur

Kültürel birikim, entelektüel altyap ve analitik düünme yetenei üzerine oturmayan bir mesleki ve teknik eitim, süreç içinde, bir buhar motorunun ya da bir jeneratörün nasl çaltn bilen fakat yerel, ulusal ve küresel gelimeleri takip edemeyen, çada kavram ve olgular hakknda hemen hiçbir fikri olmayan nesillerin yetimesine yol açacaktr. Böyle bir neslin ülkeyi ileriye tayamayaca açktr. Böyle bir nesil, olsa olsa, ülkenin ve ülke insannn kolay yönetilmesinin ve istenildii zaman manipüle edilmesinin bir arac olabilir. 

Meslek eitimi, milli eitimin bünyesinden çkarlmaldr

Türkiye, gerçekten dijital çaa geçi yapmak, orta düzey sanayi, orta kalite eitim ve orta düzey demokrasi olmaktan kurtulmak istiyorsa bir an önce ülkedeki bütün liseler akademik liselere dönütürülmeli ve orta öretim düzeyindeki meslek eitimi milli eitimin bünyesinden çkarlmaldr. Milli eitim sistemi, tüm enerjisini çocuklarmzn ve gençlerimizin bedensel, zihinsel, duygusal ve entelektüel geliimine hasretmelidir.

Meslek eitimi ise ilgili iadamlar, sektör temsilcileri, dernekler, odalar, sendikalar ve bakanlklara devredilmelidir. Söz gelimi endüstri meslek liseleri sanayi bakanlna ya da TOBB gibi ilgili kurululara, tarm eitimi tarm bakanlna, salk eitimi salk bakanlna, imam-hatip eitimi diyanet ileri bakanlna, güzel sanatlar kültür bakanlna, spor eitimi spor bakanlna ya da bu alanlarn ilgili kurulularna devredilmelidir.

lgili bakanlklar bünyelerinde mesleki eitim birimleri oluturarak ve kendine bal kurulular da sürece katarak, alann insan kaynan ve eitimini planlamaldr. Zira herhangi bir alanda nasl bir meslek eitimi verileceini, en iyi ilgili kurulular bilecektir.

Ayrca bu öretim kurumlar diploma deil, sertifika veren mesleki eitim merkezleri olarak yaplandrlmaldr. Diploma sadece akademik eitimin sonunda alnan bir belge olmaldr. Birkaç istisna hariç iyi planlanm, gereksiz içerikten arndrlm ve uygulamaya arlk veren bir eitimle 5-10 ayda örenilemeyecek meslek yok gibidir.

Bunun uygulanmas halinde ülkemizde mesleki ve teknik eitim arz odakl olmaktan kurtulup olmas gerektii gibi talep odakl hale gelecektir. Ayrca bu yolla, ilgili alanda çalp çalmayaca belli olmayan kimselere bo yere çok daha pahal bir eitim olan meslek eitimi verilmek zorunda kalnmayacaktr.

Özel sektör, sivil toplum kurulular, sendika, oda ve birliklerin de arzu etmeleri halinde meslek eitimine girmeleri salanmaldr. Meslek eitimi alan kiiler, hangi kurumdan eitim alm olursa olsunlar (ister alayl ister mektepli), düzeyleri Merkezi Yeterlik Kurumu (MYK) tarafndan akredite edilmi kurumlarca tespit ettirdikten sonra düzeyine uygun belge (sertifika) almaya hak kazanmaldrlar. Bu sistemin salkl bir ekilde ileyebilmesi için MYK’nn her meslek için gerekli yeterlikleri belirlemesi ve zaman zaman bunu güncellemesi yeterli olacaktr. Akredite kurulularn sistemi istismar etmeleri önlendii sürece bu sistem salkl ekilde ileyecektir.

Bu sistemde isteyen herkes, akademik eitimine devam ederken ya da hayatnn istedii bir döneminde (ortaokul, lise, üniversite, yaz tatili, hafta sonlar, öle sonralar, akamlar ya da mezuniyet sonras) gidip meslek eitimi alabilmelidir. Bu merkezler, içerik ve zaman olarak alabildiine esnek programlara sahip olmaldr.  

Bu sistemde de meslek öretimi ücretsiz olmal, giderler devlet ve iveren tarafndan karlanmaldr. Alnan meslek eitimi, akredite kurulularca test edildikten sonra sertifikalandrlmal ve alnan sertifika saysnca ilgili kurulua devlet destei salanmaldr.

Yukarda yaplan önerilere en çok tepki, meslek öretmeni ihtiyacn azaltaca kaygsyla hâlihazrda çalan ya da henüz atanamam meslek dersleri öretmenlerinden gelmektedir. Oysa bu sistem, mesleki eitimde hem örenci saysn hem de öretmen saysn artracaktr.  Zira mevcut haliyle meslek eitimi, sadece meslek liselerine devam eden örencilere açkken önerdiimiz sistemde herkese açk olacaktr. Birçok kii hem lise diplomas hem de sertifika almak isteyecek, hatta bazlar birden fazla alanda sertifika alacaktr. Bu durum, esnek ve çan gereksinimlerine göre kendini yenileyen bir meslek öretimine imkân salamann yan sra ilgili alandaki örenci ve öretmen saysn da artracaktr. En önemlisi ise nesillerimizin hem akademik hem de mesleki ve teknik açdan daha iyi yetimesini salayacaktr.

 

brahim GEZER, 2019

igezer@ibrahimgezer.com.tr

*Ltfen kaynak gstermeden kullanmaynz. | Bu ierik 2058 defa okunmutur.

Dier erikler

Ziyareti Bilgileri Toplam Ziyareti :378796 Kii - u An :12 Kii Online - Sitemizi Bugn :94 Kii - Dn :279 Kii - Son Bir Hafta :1746 Kii - Son Bir Ay :9247 Kii Ziyaret Etmitir.
2016 Prof.Dr.brahim GEZER. Her Hakk Sakldr. Sitede kullanlan Grsel ve Yazlar Kaynak Gsterilmeden kullanlamaz.